Aandeel vrouwen in de energiesector daalt: ‘Het gaat al mis in de vacature-tekst: 40-urige werkweek, rijbewijs B’

Auteur zonder afbeelding icoon
Bouw en Installatie Hub
29 oktober 2026
4 min

Het aandeel vrouwen in de bouw- en technieksector moet snel omhoog, willen we de doelen halen op het gebied van energie en duurzaamheid. Dat zegt Martine Witteveen, die zich daar als programmamanager bij 75inQ, dagelijks voor inzet. “We zijn in Nederland gezakt naar 15 procent, dat is lager dan het Europese gemiddelde. Het is dus alle hens aan dek.”

De bouw- en energiesector zijn allebei volop in transitie. Innovaties en ontwikkelingen volgen elkaar in rap tempo op, er wordt versneld en opgeschaald. Tegelijkertijd signaleert Martine Witteveen dat vrouwen – techniekbreed – in de minderheid zijn én dat de personeelstekorten groot zijn. Daar liggen volgens haar uitdagingen. Of beter gezegd: “Kansen.” Een interview.

75inQ is zeven jaar geleden opgericht. Sinds dag één van jullie bestaan zetten jullie je in voor een inclusieve energiesector. Hoe pakken jullie dat aan?
“We koppelen twee Sustainable Development Goals (afgekort SDG, in het Nederlands: Duurzame Ontwikkelingsdoelen) aan elkaar. Zorgen voor betaalbare en duurzame energie, doel 7 en werken we aan gendergelijkheid, doel 5. Daarmee proberen we twee vliegen in één klap te slaan.”

Hoe groot is de uitdaging? 
“In de directiekamers van bedrijven die actief zijn in energiesector zitten vooral mannelijke bestuurders aan tafel. Dat is op zichzelf al een uitdaging, want de gevolgen van energiearmoede worden voornamelijk gedragen door vrouwen. Daarnaast groeit het arbeidstekort in de energiesector en hapert de arbeidsparticipatie.” 

Ze vervolgt: “Als we de ambities van het akkoord van Parijs willen halen en de CO2-uitstoot willen terugdringen, is innovatie, slagkracht en snelheid nodig. Oftewel: alle hens aan dek. Dus ruim baan voor de vrouw, van monteur tot directeur.”

Hoe is de verhouding man- vrouw in de energiesector?
“Met 75inQ richten we ons sinds een jaar of zeven op de energiesector en dat is nog steeds keihard nodig. Het percentage vrouwen in de energietransitiesector ligt Europees gezien op 22 procent, In Nederland is dat nog zelfs lager en zijn we gezakt naar 15 procent. Dat getal moet omhoog.“

Wordt die noodzaak al voldoende gevoeld? 
“Zeker. Het gaat erom de vrouwen die al in de energiesector werken te behouden, de doorstroom te stimuleren, en de instroom van nieuwe, jonge vrouwen te bevorderen. Ook in de bouw zijn vrouwen ondervertegenwoordigd, en zouden ze een veel grotere rol kunnen en moeten spelen. Het is onderhand bekend dat een gezonde mix van mannen en vrouwen tot betere resultaten leidt.”

Waarom is die mix er nog niet?
“De energie- en de bouwsector zijn van oudsher traditioneel georganiseerd. De instroom van vrouwen was altijd laag. Maar de tijden veranderen, dus ook op dat gebied is een transitie gaande. Er is momenteel veel aandacht voor vrouwen in de techniek. Bedrijven en organisaties kunnen daarin van elkaar leren en elkaar ondersteunen. Wij werken samen met allerlei partners. VHTO, het expertisecentrum dat onder andere de jaarlijkse Girls’Day organiseert, is er daar een van.”

Welke concrete lessons learned zijn toepasbaar in de bouwsector?
“Veel vacatureteksten en arbeidsvoorwaarden die wij tegenkomen in de energiesector gaan uit van een 40-urige werkweek, beschikbaarheid op alle momenten en rijbewijs B. Wil je andere groepen enthousiasmeren en meer diversiteit, dan moet je kijken wat daar voor nodig is daar rekening mee houden wanneer je op zoek bent naar personeel. Dat heet equity. Tegelijkertijd wil ik benadrukken dat onze community van ervaren vrouwen in de energiesector groeit. We treffen elkaar om te netwerken en kennis te delen, bij evenementen, trainingen en andere activiteiten. Zo bereiken we veel vrouwen.”

Wat is het eerstvolgende event dat jullie organiseren?
“Dat is het congres Women Leading the Energy Transition op 17 november in de Aula van de TU Delft. Het thema is Energizing Justice, met als centrale vraag: Hoe zou Vrouwe Justitia de energietransitie bekijken? We belichten vanuit verschillende invalshoeken wat een rechtvaardige energietransitie werkelijk betekent. Want wat is het recht op betaalbare en duurzame energie? Dragen wet- en regelgeving bij aan eerlijke uitkomsten, en zo ja hoe? En hoe creëren we gelijke kansen voor vrouwen en mannen op de arbeidsmarkt van de energietransitie? Een van de keynote speakers is Joris Luyendijk. Doel van het event is om verschillende perspectieven samen te brengen en de verkregen inzichten te vertalen naar concrete verandering.”

En jullie zijn op DigiBouw aanwezig…
“Dat klopt. DigiBouw is het digitaliseringsevent in de bouw voor ontwerp-, bouw- en techniekprofessionals. 75inQ verzorgt de sessie: ‘Wat kunnen we leren van de energietransitie?’. Daar spreken we onder andere over onze ervaringen met de energietransitie en hoe dat de digitaliseringsslag in de bouw kan helpen. In de sessie leggen we uit hoe inzetten op inclusief leiderschap, diversiteit en besluitvorming de transitie versnelt.”

Wanneer ben jij blij?
“Als we de deelnemers van deze events weten te inspireren en als zij met nieuwe inzichten naar huis gaan. Het zou mooi zijn als zij binnen hun eigen organisaties en bedrijven overbrengen wat ze hebben gehoord. Want voor iedere transitie is draagvlak nodig.”

Lees hier alles over het congres Women Leading the Energy op 17 november bij de TU Delft. Bestel hier je ticket.

Digibouw vindt plaats in de Jaarbeurs op woensdag 25 en donderdag 26 november. Kijk hier voor het hele programma. Gelijk registreren? Klik dan hier.