Glazuur op de muur Tekst: Marion de Graaff, Tekstbureau ’t Kofschip. Beeld: St. Joris Keramische Industrie

Bakstenen zijn al zo oud als de weg naar Rome, en geglazuurd wordt er ook al honderden jaren. Toch is er in de bijna honderd jaar dat St. Joris Keramische Industrie bestaat wel het een en ander veranderd.

St. Joris Keramische Industrie vervaardigt geglazuurde stenen, in allerlei soorten en maten en kleuren. ‘Vroeger werd er meestal op een relatief lage temperatuur geglazuurd’, vertelt Jeroen van Thiel, algemeen directeur bij St. Joris. ‘Dat kan minder goed tegen vorst en tegen stoten dan een steen die op de moderne manier is geglazuurd. Ons glazuur procedé, waarbij de glazuur wordt aangebracht op de gedroogde en ongebakken steen die vervolgens wordt gebakken op 1200°C, garandeert een enorm hoge kwaliteit.’

Brandweerwagenrood

Strips, tegels, straatstenen, dorpels zijn een aantal producten die St. Joris maakt. ‘Vaak wordt voor geglazuurde keramiek gekozen om een gebouw of een deel van een gebouw te verfraaien’, vertelt Jeroen van Thiel. ‘Architecten en designers willen een pand een bepaalde uitstraling meegeven. St. Joris levert producten in Nederland maar ook voor buitenlandse projecten. ‘In Engeland wordt glazuur erg gewaardeerd en op grote schaal toegepast, daar hebben we prachtige gevels gerealiseerd. Een project in Nederland dat de meeste mensen wel kennen, is de Arena Boulevard in Amsterdam, met die gekleurde vlakken. Een zeer in het oog springend project in België is de brandweerkazerne in Antwerpen-Wilrijk. De gevel is helemaal uitgevoerd in hoogglans en transparant brandweerwagenrood. Echt, de mogelijkheden met glazuur zijn oneindig.’

10.000 glazuren

‘Tegenwoordig worden veel oude gebouwen getransformeerd in woningen. Schoolgebouwen uit de laatste decennia van de 19e eeuw bijvoorbeeld. Daarin zijn vaak geglazuurde details aangebracht en als die hersteld moeten worden, komt zo’n opdrachtgever bij ons terecht. Het kan ingewikkeld zijn om dan precies dezelfde kleur en glans terug te brengen. Dat is een mooie uitdaging. De recepten waarmee die glazuren ooit werden gemaakt kunnen we nu niet meer gebruiken omdat er veel schadelijke, nu verboden, grondstoffen in verwerkt werden. Lood en andere zware metalen bijvoorbeeld. Dan gaan we zoeken binnen de mogelijkheden die we hebben. Vaak zit er in de collectie die we in de loop van de jaren hebben opgebouwd iets dat heel dicht in de buurt komt. We hebben nu zo’n 10.000 glazuren ontwikkeld. Dat lijkt veel, maar het oog kan drie miljoen kleuren zien. En dan gaat het ook nog om glans, transparantie, effecten, nuances en noem maar op.’ 

Gebouwde omgeving verfraaien

Glazuur is altijd een onderdeel van de vormgeving van architectuur geweest, maar de hoedanigheid verandert steeds. Van Thiel: ‘Op dit moment is glans en genuanceerd trendy, maar een aantal jaar geleden waren uniforme kleuren en een strakke uitstraling juist erg in. We zijn altijd bezig met nieuwe dingen: hoe maken we wit nog witter, hoe kunnen we goud in glazuur verwerken? We blijven nieuwsgierig naar wat er allemaal mogelijk is. In 2023 vieren we ons honderdjarig bestaan, en dat is natuurlijk een mooie gelegenheid om zowel achterom als vooruit te kijken. Geglazuurd keramiek blijft een prachtige manier om de gebouwde omgeving te verfraaien.’ 

Ook interessant