'Losmaakbaarheid' als voorwaarde voor circulariteit Tekst: Marion de Graaff, Tekstbureau ’t Kofschip. Beeld: Alba Concept.

Alba Concept bracht een jaar of vijf geleden alle aspecten in kaart die te maken hebben met circulair bouwen. Een van de belangrijkste aspecten daarbij is volgens hen ‘losmaakbaarheid’.

Mike van Vliet studeerde af op het onderdeel losmaakbaarheid. Hij vertelt: ‘De Building Circularity Index (BCI) is het vertrekpunt geweest om de meetmethodiek voor losmaakbaarheid te ontwikkelen. Dit hebben wij met Alba Concepts uitgebouwd en doorontwikkeld. De meetmethodiek voor losmaakbaarheid is gebaseerd op diverse onderzoeken naar “demontabel bouwen”, zowel uit de bouwsector als andere sectoren. Zo zijn bijvoorbeeld de losmaakbaarheidsfactoren van dr. Elma Durmisevic toegepast. De meetmethodiek is gekoppeld aan een index om het concreet te maken en in een cijfer uit te kunnen drukken.’

Integreren

De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) vroeg Alba Concept om de meetmethodiek breder te trekken en te integreren in bestaande meetinstrumenten zoals BREEAM-NL en GPR-Gebouw. ‘Dat gaf het begrip losmaakbaarheid verdere bekendheid’, zegt Van Vliet. ‘De termen demonteren en remonteren vallen ook nog wel eens, maar losmaakbaarheid is toch net wat anders. We houden bijvoorbeeld ook rekening met het gemak (of de moeilijkheid) om iets los te maken. Om een voorbeeld te geven: is een steen gestapeld of gemetseld? Je kunt een gemetseld stukje muur ook losmaken, maar dat kost zoveel moeite dat het niet rendabel is. Dat moet je meerekenen.’

Vier factoren

De index onderscheidt per onderdeel (materiaal of product) vier factoren. Dat zijn: type verbinding, toegankelijkheid van de verbinding, vorminsluiting, en doorkruisingen. Voor alle  factoren zijn er verschillende categorische waardes vastgesteld. Vooralsnog is de integratie in commerciële meetinstrumenten heel waardevol, want die hebben slagkracht en maken het mogelijk dat de markt er ervaring mee kan opdoen. ‘Want dat is belangrijk’, stelt Van Vliet, ‘het moet gebruikt worden. We hebben inmiddels met diverse partners een aantal pilotprojecten gedraaid. Daar zijn aanbevelingen uitgekomen, die we weer mee kunnen nemen in een volgende versie.’

Hoge ambitie

Bij Alba Concept zijn ze er dus al lang van overtuigd dat losmaakbaarheid een randvoorwaarde is om circulair te kunnen bouwen. Van Vliet: ‘Gelukkig zien anderen het belang van losmaakbaarheid ook in en we merken dat het idee wordt opgepakt. Bouwbedrijven met een hoge ambitie op het gebied van circulariteit schakelen ons regelmatig in, want het gaat erom dat je circulariteit en dus ook losmaakbaarheid concreet kunt maken en kunt vergelijken. Ook in aanbestedingen speelt het. Als circulariteit wordt uitgevraagd, kunnen wij partijen helpen met het opstellen van een Building Circularity Index (BCI). Verder consulteren aannemers en ontwikkelaars ons, bijvoorbeeld in verband met het ontwikkelen van conceptwoningen.’

Bouwbesluit

De basis van de meetmethodiek staat inmiddels. ‘Hopelijk kunnen wij met de opgedane kennis snel doorontwikkelen’, zegt Van Vliet. Dat gebeurt ook. Op dit moment wordt in samenwerking met Planon de BCI geautomatiseerd. Dit betekent dat vanaf medio juni alle marktpartijen kunnen rekenen aan de circulariteitswaarde van vastgoed. Uiteraard is hierin ook de losmaakbaarheidsmethode geïntegreerd. ‘In de afgelopen twee jaar is er enorm veel gebeurd, nu gaat het heel snel. De BCI gaat dan ook zeker bijdragen aan het doel dat er in 2050 alleen nog maar circulair wordt gebouwd. Wie weet wordt losmaakbaar bouwen middels het Bouwbesluit een verplichting. Dat zou helemaal mooi zijn!’ 

-----

Mike [27] en twee Alba-collega’s zijn genomineerd voor een plek in de Duurzame 50 van ABN AMRO en Duurzaam Gebouwd. Mike is ook in de race voor de Young Professional Award, voor talenten tot dertig jaar die hun sporen al verdiend hebben. De bekendmaking zou op 25 maart plaatsvinden, maar wegens Corona is dat uitgesteld tot eind oktober.

Ook interessant