Betaalbare, gestapelde woningbouw op het water heeft zo zijn uitdagingen. De belangrijkste is – hoe kan het ook anders – verouderde wetgeving, stelt Chantal van Tatenhove, verkenner bij De Drijvende Kracht. Toch zijn er heel veel kansen op het water, ziet ze. “Drijvend wonen moet binnen gebiedsontwikkelingsplannen veel meer aandacht krijgen.”
DDK ontwikkelt drijvende woonoplossingen en dat doen ze met schaalbare en betaalbare concepten. Daar wordt van Tatenhove zeker vrolijk van. Zelf woont ze in Utrecht op een woonark, en door haar enthousiasme voor drijvend wonen is ze er ook beroepsmatig in gerold.
Chantal, waarom word jij nou zo vrolijk van drijvend wonen?
“Dat is de uitdaging om stad en natuur meer met elkaar te verbinden: in relatie met de natuur bouwen en wonen. Het is hard nodig dat er veel meer aandacht is voor groen in steden, want een groene omgeving heeft een positieve invloed op het welbevinden van mensen. Met de hittegolf van juni en de bijbehorende hittestress zijn we weer eens met ons neus op de feiten gedrukt. In gebiedsontwikkelingen is groen een serieus aspect. En meer water en wonen op het water is ook een manier om de natuur dichtbij te halen.”
Dat weet je uit ervaring, hè?
“Inderdaad. Ik had al langer als wens om in de stad en in het groen te wonen. Dat is best een lastige combinatie. Een aantal jaar geleden zag ik in het centrum van Utrecht een woonark te koop. Eigenlijk te klein voor ons gezin maar ik zag mogelijkheden. En ik zag al het groen en het (dieren-)leven om de ark heen. Voor ons was het een kans uit duizenden. We hebben de ark uitgebreid van 80 naar 125m2 en wonen nu alweer zeven jaar op het water. Water en groen geven rust en verkoeling. Ik gun meer mensen dit.”
Zijn er ook nadelen aan wonen op het water?
“Er zijn mensen die gewoon niet houden van dat constante geschommel dus voor hen is wonen op het water geen optie. En tja, wonen op het water is anders dan wonen op het land. Bij het klussen en verbouwen kan je je waterpas wel weggooien. Bij het inrichten van een ark moet je rekening houden met het gewicht van meubels. Voor jezelf en de installaties is het het prettigst om een beetje waterpas te liggen. En al je vuilwater gaat met de pomp omhoog naar de kade. Je moet er toch niet aan denken dat die kapot gaat…. En in de winter stap je natuurlijk super idyllisch zo vanuit de keuken het ijs op, maar zal je ook al je leidingwerk vorstvrij moeten houden. Maar goed, die zaken zijn allemaal oplosbaar.”
Wat is jouw visie op drijvend wonen?
“Toen ik hier ging wonen kwam ik in contact met de belangenvereniging van Utrechtse woonbootbewoners SUWO (Stedelijk Utrechts Woonschepen Overleg), waar ik inmiddels voorzitter van ben. Daarnaast richtte ik mijn bedrijf Binnenboord op dat zich bezighoudt met het ontwikkelen van innovatieve woonconcepten, onder andere op het gebied van waterwonen. Als ervaringsdeskundige, makelaar, en vanuit mijn achtergrond als sociaal geograaf denk ik dat drijvend wonen binnen gebiedsontwikkelingsplannen veel meer aandacht moet krijgen. De combinatie van stad en natuur is een reden, maar ook de klimaatverandering en stijging van de zeespiegel is een ‘drijfveer’.”
In hoeverre is die aandacht er al?
“De factor zeespiegelstijging als gevolg van klimaatverandering zorgt voor bewustwording. Die beweging is snel groter aan het worden in Nederland. Ook het gegeven dat de bouwopgave in Nederland groot is en de beschikbare bouwgrond schaars, maakt dat er vaker wordt gedacht: waarom bouwen we niet op het water? Een partij die daar al heel ver in is, is De Drijvende Kracht. DDK is opgericht door visionair René Breman en ontwikkelt drijvende woonoplossingen die het woningtekort aanpakken en Nederland weerbaar maken tegen klimaatverandering. Dat doen ze met schaalbare en betaalbare concepten, klaar om gebouwd te worden. Om drijvend wonen binnen de gebiedsontwikkeling letterlijk op de kaart te krijgen heb ik mij als verkenner bij DDK aangesloten.”
Wat houdt jouw rol als verkenner in?
“Ik ga met gemeenten en andere geïnteresseerden in gesprek en dan kijken we samen naar mogelijke locaties voor drijvend wonen. Dat komt neer op veel lobbywerk, veel praten, overleggen, en op locaties gaan kijken. Nederland is een waterrijk land en dus liggen er overal kansen. Je denkt misschien in eerste instantie aan oevers en kades, maar ook de vele zand- en grindafgravingen zijn uitstekende plekken. Naast de bouwopgave is waterberging een belangrijk thema in Nederland. En laat nou waterwonen en waterberging een hele mooie combinatie zijn! Ik ben er echt van overtuigd dat we een aantal uitdagingen het hoofd kunnen bieden door meervoudig ruimtegebruik.”
Zijn er al concrete voorbeelden van drijvende wijken?
“Er zijn tot nu toe vooral veel kleine projecten gerealiseerd, zoals bijvoorbeeld in Amsterdam met dertig arken en in Rotterdam met achttien arken. Maar dat zijn villa’s; geen betaalbare oplossingen. Er zijn in Nederland relatief veel partijen die villa’s en lofts op het water kunnen bouwen. Maar betaalbare, gestapelde woningbouw op het water heeft andere uitdagingen. In mei is het Manifest Drijvende woningbouw aangeboden aan de Tweede Kamercommissie voor VRO. De projecten liggen klaar. Maar verouderde wetgeving houdt ons tegen. Een van de gemeenten die inzet op wonen met en op het water is Zwolle. De gemeente wil woningen bouwen die meebewegen met waterstanden. Hopelijk gaan steeds meer gemeenten een vernieuwingsslag maken bij de opgave voor woningbouw, waarin waterkavels worden toegevoegd aan het palet van wonen. Dat stemt mij heel vrolijk.”
Sociale huurwoningen op het water dus?
“Jazeker! De projecten die nu zijn uitgevoerd waren gericht op woningeigenaren. Maar er moet en kan veel meer gebeuren. De grote woningbouwopgave die er ligt vraagt om een grootse aanpak. Koop en huur, zowel op land als op het water. Ga je drijvende woonconcepten op grote schaal realiseren, dan kun je grote stappen maken. Huurwoningen op het water is een hele mooie manier om een andere doelgroep te bedienen. Wij bij DDK zien dat helemaal zitten. Er zijn ook kansen voor sociale cohesie, bijvoorbeeld in de vorm van een gezamenlijke wasmachineruimte, een (drijvende) moestuin en noem maar op. Het mes snijdt aan meerdere kanten dus.”
Zie je nog meer kansen?
“Er zijn heel veel oude haventjes in Nederland. Uitermate geschikt voor kleinere projecten, studentenhuisvesting op het water, of voor spoedzoekers. Omdat de eenheden drijven, kun je ze heel gemakkelijk verplaatsen. We bouwen duurzaam en modulair, dus kunnen we makkelijk schakelen.
Het is een heel project om alle locaties en kansen allemaal te inventariseren. Het kost tijd, maar ik merk wel dat gemeentes en andere grondeigenaren zeker geïnteresseerd zijn en over het algemeen van goede wil om drijvend wonen ook te verwezenlijken. We willen het Drijvende Kracht-concept uitrollen. Als er een verandering komt in wet- en regelgeving, dan kunnen we wonen op water voor een nog veel bredere doelgroep mogelijk maken.”
Over Vrolijk Bouwnieuws
Heb jij nieuws waar je vrolijk van wordt? En wil je dat delen met de rest van de wereld? Aarzel niet, breng het onder onze aandacht en mail de redactie.
Op zoek naar meer Vrolijk Bouwnieuws? Dat vind je hier.
Dit is een artikel van Bouw en Installatie Hub. Wil je op de hoogte blijven van al het nieuws uit de bouw- en installatiesector? Neem dan een kijkje op de hub en meld je aan voor de online community.
↗
